Telefon Telefonunuzun Karbon Ayak İzi Nedir ve Nasıl Azaltılır?

Telefonunuzun Karbon Ayak İzi Nedir ve Nasıl Azaltılır?

Karbon ayak izi, eylemlerimiz aracılığıyla oluşturmaktan sorumlu olduğumuz karbon emisyonları olarak bilinir. Dolayısıyla iklim değişikliğini de etkiler. 12-05-2022

Yumuşak bir zeminde yürüdüğünüzde arkanızda bir ayak izi bırakırsınız. Bazen bu durum çok güzel görünebilir. Mesela yeni kar yağmış zemine atılan adımlar gibi. Ya da kumsalda adımlarınızın bıraktığı izler gibi.

Yaşadığımız süre boyunca, gerçekleştirdiğimiz eylemler aslında çevreye de görünmez bir ayak izi bırakır. Ne yazık ki bunlar kardaki veya kumsaldaki ayak izleri kadar güzel değiller. Karbon ayak izi, sahip olduklarımız ve davranışlarımız aracılığıyla oluşturmaktan sorumlu olduğumuz karbon emisyonları olarak bilinir. Dolayısıyla karbon ayak izleri iklim değişikliğini de etkiler.

Peki Karbon Ayak İzi Ne Demek?

Karbon ayak izi insanlar tarafından gerçekleştirilen eylemlerin sonucunda atmosfere salınan sera gazlarının ölçülmesiyle ortaya çıkar. Herhangi bir şeyin yaydığı, karbondioksit veya CO2 eşdeğeri emisyonlar (CO2e) olarak ifade edilen toplam sera gazı miktarı olarak da ifade edilir. Aslında insanın atmosfere ve çevreye verdiği zararın bir ölçeğidir denebilir.

Cep telefonlarınız dahil olmak üzere, sahip olduğunuz her elektronik cihaz karbon ayak izine katkıda bulunur. Oldukça detaylı yapılan akademik çalışmalar sayesinde, bu rakamın kabaca ne olduğunu biliniyor. Aynı zamanda bu rakamı azaltmanın yolu da biliniyor. Akıllı telefonunuzun karbon emisyonları hakkında daha fazla bilgi edinmek ve enerji tüketimini azaltırken telefon kullanımınızı azaltmak zorunda kalmamak için uygulayacağınız basit adımları öğrenmek için okumaya devam edin.

Akıllı Telefonların Karbon Ayak İzi

Yapılan araştırmalara göre, akıllı telefon kullanımı son zamanlarda, pandeminin de etkisiyle oldukça arttı. Buna bağlı olarak akıllı telefonların kullanımıyla oluşan karbon emisyonları da artış gösterdi. Hatta o kadar arttı ki, bilgisayarların sebep olduğu emisyonları bile geçti.

Peki bu emisyon artışından ne kadarı bireysel akıllı telefonlardan kaynaklı? Karbon ayak izi üzerine bir İngiliz araştırmacı olan Mike Berners-Lee, bu konu üzerinde de hesaplamalar yaptı. Telefonların üretim süreci, telefonların bağlantı kurduğu ağlar, veri merkezleri ve bunları yaparken kullandıkları elektriği hesaba katarak yaptığı hesaplamalara bir göz atalım.

Akıllı telefonunuzu günde 1 saat kullanıyorsanız: Yılda 63 kg CO2e

Akıllı telefonunuzu günde 195 dakika kullanıyorsanız: Yılda 69 kg CO2e

Akıllı telefonunuzu günde 10 saat kullanıyorsanız: Yılda 86 kg CO2e

Teknolojik cihazlar arasında, akıllı telefonlar çevre için en kötü etken olacaktır. Yapılan çalışmalar karbon ayak izinin dizüstü bilgisayarları, masaüstü bilgisayarları ve ekranları aşacağını gösteriyor. Bu arada, bir telefonun enerjisi maliyeti üretim aşamasından geliyor. Bir telefon üretmek, yıllık karbon izinin neredeyse yüzde 85-95’ini oluşturuyor. Çünkü telefonun elektroniğini üretmek ve burada kullanılan metalleri çıkarmak yoğun enerji gerektiriyor.

Akıllı telefonlarla yapılan her eylem, bu sayıların artışında büyük rol oynuyor. Mesela çok izlenen, popüler bir video düşünün.  Bu videoda yaklaşık 5 milyar akış olduğunu varsayalım. Bu durumda burada tüketilen karbondioksit miktarı 250.000 tondan fazla olacaktır. Bu rakam birkaç Afrika ülkesinin bir yılda tükettiği kadar elektrik anlamına geliyor. İnanılmaz değil mi? Tek bir videonun elektrik tüketimi, birkaç ülkenin bir yıl boyunca kullandığı elektrik miktarından fazla…

Karbon Emisyonunun Çoğu Nerede Üretiliyor?

Az önce yukarıda da bahsedildiği gibi, düşünülenin aksine, akıllı telefonlara bağlı karbon emisyonunun çoğu üretim esnasında üretiliyor. Yani cep telefonlarının üretim aşaması, popüler bir video akışından daha çok karbon emisyonuna sebep olur. Bunun sebebi ise telefonlar üretilirken genelde kobalt, altın ve tungsten gibi değerli metaller kullanılmasıdır. Bunlar özel olarak çıkartılan metallerdir ve madencilik de yoğun karbon tüketimi sürecidir.

Apple, tüm iPhone modellerinin kullanıldığı süre boyunca karbon emisyonları analizini paylaşıyor. Apple tarafından yayınlanan iPhone serisi için karbon emisyon rakamları aşağıdaki gibidir.

telefonunuzun-karbon-ayak-izi

Telefonların Karbon Ayak İzi Nasıl Azaltılabilir?

Şu an telefonlarınız elinizdeyken karbon emisyonları gerçekleşmez, fakat genel olarak karbon ayak izinde gerçekleşir. Buna bağlı olarak da çevre üzerinde fark yaratmanın yolları mevcuttur.

Telefonlarla bağlantılı olan sera gazı emisyonlarının %72’si kullanım dışında kaynaklanıyor. Yani aslında bir telefonun karbon emisyonunun çoğu üretim aşamasında gerçekleşmiş oluyor. Fakat yine de karbon ayak izini azaltmanın yolları vardır ve bunlar çok basit eylemlerden oluşur:

- Olabildiğince mobil ağlardan değil wi-fi üzerinden yayın yapmaya çalışın.

- İhtiyaç olmadıkça otomatik oynatma ayarlarınızı HD değil, daha düşük çözünürlük konumuna getirin.

- Elektronik cihazınızdaki uygulamalar için otomatik indirme ayarlarını kapatın.

- Bir arama yapacağınız zaman, mümkün olduğunca internet üzerinden değil de mobil ağ üzerinden yapın.

- İhtiyacınız olmadığı durumlarda otomatik yedekleme ayarlarını kapatın.

Yani karbon emisyonlarının çoğunun üretim aşamasından geldiğiniz biliyoruz. Bu yüzden telefonunuzun karbon ayak izini azaltmanın en verimli yolu telefonun kendisi ile ilgili dikkatli olmaktır.

Pebble Dergisi’nin editörü Georgina Wilson-Powell, “Telefonlarımızın yaşam döngüleri hakkında daha dikkatli düşünmemiz gerekiyor. Otomatik yükseltme yapmayın” diyor. Aynı zamanda karbon ayak izi gurusu Berners-Lee de bu yaklaşımı destekliyor. “Telefonunuzu iki kat daha uzun süre saklarsanız, yıllık toplam ayak izini yarıya indirirsiniz.” diyor.

Bu araştırmacıların analizlerine dayanarak, cep telefonlarının değiştirilmesi gerektiğinde sıfır bir telefon değil de yenilenmiş bir telefon tercih edilmesi öneriliyor. Yenilenmiş telefon alarak karbon emisyonunun azalmasına katkıda bulunmuş olursunuz. Böylece karbon tasarrufuna katkıda bulunmuş olursunuz. Aynı zamanda daha düşük bir ücretle sahip olacağınız bu telefonlarla hem cebinize hem de gezegenimize katkıda bulunabilirsiniz.

Bir önceki yazımıza https://easycep.com/blog/2-el-degeri-en-yuksek-telefonlar-listesi-ve-ozellikleri-46 linkinden ulaşabilirsiniz.